Het islamitische jaartal voor 2025 en de berekening van de Hidjri-kalender

Om het islamitische jaartal voor het Gregoriaanse jaar 2025 te bepalen, moeten we eerst een fundamenteel verschil begrijpen. De islamitische kalender, of Hijri-kalender, is een maankalender. Een jaar telt ongeveer 354 of 355 dagen, wat zo'n 10 à 11 dagen korter is dan het zon-gebaseerde Gregoriaanse jaar. Hierdoor verschuiven de islamitische maanden elk jaar ten opzichte van de seizoenen en het Gregoriaanse kalenderjaar.

Het islamitische tijdrekening startte met de Hijra, de emigratie van de Profeet Mohammed van Mekka naar Medina. Dit moment markeert het jaar 1 Anno Hegirae (AH). De exacte overeenkomst tussen kalenders hangt af van het waarnemen van de nieuwe maan, waardoor er soms een dag verschil kan zijn tussen landen. Op basis van astronomische berekeningen valt het begin van het Gregoriaanse jaar 2025 grotendeels binnen het islamitische jaar 1446 AH.

De cruciale overgang naar een nieuw islamitisch jaar vindt echter midden in dat Gregoriaanse jaar plaats. De eerste dag van de maand Muharram, die het nieuwe islamitische jaar inluidt, wordt verwacht rond zondag 28 juni 2025. Vanaf dat moment begint het jaar 1447 AH. Het grootste deel van 2025 zal zich dus afspelen in het islamitische jaar 1446 AH, terwijl de laatste maanden al in 1447 AH vallen.

De berekening: van 2025 naar de Hidjri-kalender

Om het islamitische jaartal voor 2025 te vinden, is een specifieke berekening nodig. De Hidjri-kalender is een maankalender en telt ongeveer 354 of 355 dagen, wat 10 à 11 dagen minder is dan de zonnekalender. Hierdoor verschuift het islamitische nieuwjaar elk Gregoriaans jaar.

De basisformule voor een benadering is:

• Islamitisch jaar = (Gregoriaans jaar – 622) / 0,9702

De toepassing voor 2025 ziet er als volgt uit:

1. Trek het jaar van de Hidjra (622) af: 2025 – 622 = 1403.



2. Deel dit resultaat door de gemiddelde lengte van een maanjaar (0,9702): 1403 / 0,9702 ≈ 1446,3.



3. Het getal voor de komma is het geschatte Hidjri-jaar: 1446 AH (Anno Hegirae).

Deze berekening geeft echter een schatting. De exacte conversie hangt af van de maansichting. Het jaar 2025 AD valt grotendeels binnen het islamitische jaar 1446 AH. De precieze overgang naar 1447 AH vindt plaats in juli 2025.

Belangrijke nuances bij deze berekening:

• Het islamitische jaar begint bij de waarneming van de nieuwe maan, niet bij een astronomisch berekend moment.



• Lokale waarnemingen kunnen leiden tot verschillende startdata per land.



• Officiële kalenders, zoals die van Saoedi-Arabië, gebruiken vaak vooraf berekende astronomische data voor eenheid.

Conclusie: voor het grootste deel van 2025 AD is het corresponderende islamitische jaar 1446 AH. De overgang naar 1447 AH vindt plaats op of rond 6 juli 2025, afhankelijk van de maanwaarneming.

Belangrijke data in 2025 / 1446-1447 AH

Het jaar 2025 na Christus komt grotendeels overeen met de islamitische jaren 1446 en 1447 AH. De overgang vindt plaats rond 28 juni 2025. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste islamitische data, gebaseerd op astronomische berekeningen. De daadwerkelijke data kunnen per land enige dag verschillen, afhankelijk van de maansichting.

1 Muharram (Islamitisch Nieuwjaar) 1447 AH

Naar verwachting begint op vrijdag 27 juni 2025. Deze dag markeert de Hijra, de migratie van de Profeet Mohammed van Mekka naar Medina.

Asjoera (10 Muharram)

Valt naar verwachting op zondag 6 juli 2025. Een dag van vasten, bezinning en voor sjiitische moslims een dag van rouw ter nagedachtenis aan Imam Hoessein.

Mawlid an-Nabi (Geboortedag van de Profeet)

De viering van de geboortedag van de Profeet Mohammed valt in de maand Rabi' al-Awwal. Voor soennitische moslims wordt dit verwacht op zondag 7 september 2025 (12 Rabi' al-Awwal 1447). Voor sjiitische moslims valt dit op vrijdag 19 september 2025 (17 Rabi' al-Awwal 1447).

Begin van de Ramadan 1446

De heilige vastenmaand Ramadan zal naar verwachting beginnen op zaterdag 1 maart 2025. Dit is de negende maand van de islamitische kalender.

Laylat al-Qadr (De Nacht van de Beslissing)
Deze gezegende nacht, waardevoller dan duizend maanden, wordt in de laatste tien oneven nachten van Ramadan verwacht, met de nacht van 27 Ramadan als meest waarschijnlijke op donderdag 27 maart 2025.

Eid al-Fitr (Het Suikerfeest)
Het feest ter viering van het einde van de Ramadan wordt verwacht op maandag 31 maart 2025 (1 Shawwal 1446). Het markeert het begin van de maand Shawwal.

Begin van de Dhul-Hijjah
De heilige maand van de bedevaart start naar verwachting op dinsdag 27 mei 2025. De eerste tien dagen zijn bijzonder gezegend.

Dag van Arafah (9 Dhul-Hijjah)
De belangrijkste dag van de Hajj, een dag van vasten voor niet-bedevaartgangers, valt naar verwachting op woensdag 4 juni 2025.

Eid al-Adha (Het Offerfeest)
Het grote feest, beginnend op 10 Dhul-Hijjah, wordt wereldwijd verwacht op donderdag 5 juni 2025. Het volgt op de Dag van Arafah.

Huidige maand in de islamitische kalender volgen

De islamitische kalender, of Hijri-kalender, is een maankalender waarvan de maanden beginnen bij de waarneming van de nieuwe maansikkel. Het volgen van de huidige maand vereist daarom aandacht voor deze astronomische gebeurtenis en de daaropvolgende religieuze bevestiging.

De meest betrouwbare manier is het raadplegen van officiële islamitische autoriteiten in uw land of regio. Veel landen hebben een centrale maankijkerscommissie die de waarneming aankondigt, waarmee de nieuwe maand officieel begint. Hun verklaringen zijn vaak terug te vinden op websites van grote moskeeën of islamitische organisaties.

Voor praktische planning zijn astronomische berekeningen een waardevol hulpmiddel. Verschillende websites en gespecialiseerde apps tonen de verwachte data voor het begin van elke islamitische maand, gebaseerd op wetenschappelijke berekeningen van de maancyclus. Deze geven een goede indicatie, maar de daadwerkelijke start blijft afhankelijk van de waarneming.

Elke maand heeft specifieke religieuze of historische betekenis. De huidige maand volgen betekent dus ook weten of het een periode van aanbidding is, zoals Ramadan of Dhul Hijjah, of een maand met speciale betekenis zoals Muharram of Rabi' al-Awwal.

Een eenvoudige referentie is de huidige islamitische datum vaak vermeld in gespecialiseerde kalenders, in de kop van sommige kranten in islamitische landen, of als digitale weergave in vele gebeds-apps. Deze tools synchroniseren meestal met de officieel aangekondigde data.

Veelgestelde vragen:

Ik zie vaak dat het islamitisch jaar wordt afgekort tot 'AH'. Wat betekent dat eigenlijk?

De afkorting 'AH' staat voor 'Anno Hegirae'. Dit is Latijn voor 'in het jaar van de Hidjra'. De Hidjra was de migratie van de profeet Mohammed en zijn volgelingen van Mekka naar Medina in het jaar 622 van de Gregoriaanse kalender. Dit moment markeert het begin van de islamitische kalender. Als we dus zeggen dat het jaar 1447 AH is, betekent dit dat het 1447 jaar na de Hidjra is. Het is een vergelijkbaar systeem als 'AD' (Anno Domini) in de christelijke jaartelling.

Hoe bereken ik zelf welk islamitisch jaar bij een Gregoriaans jaar hoort?

De islamitische kalender is een maankalender en begint met de Hidjra in 622 na Christus. Omdat een islamitisch maanjaar ongeveer 354 dagen telt, is het elk jaar ongeveer 11 dagen korter dan het Gregoriaanse zonnejaar. Daarom schuiven de jaren ten opzichte van elkaar. Een ruwe berekening is: trek 622 af van het Gregoriaanse jaar en vermenigvuldig de uitkomst met 1,03. Voor 2025: (2025 - 622) * 1,03 = ongeveer 1446. Maar dit is een benadering. De exacte start van een nieuw maanjaar hangt af van de waarneming van de nieuwe maansikkel. Voor 2025 is door astronomische berekeningen vastgesteld dat het islamitisch nieuwjaar (1 Muharram) naar verwachting op 26 juni 2025 valt, waarmee het jaar 1447 AH begint.

Waarom begint het islamitische jaar 1447 in 2025 en niet in januari? Het lijkt steeds op een andere datum te vallen.

Dat klopt, de datum verschilt elk jaar. Dit komt door het fundamentele verschil tussen de kalenders. De Gregoriaanse kalender is een zonnekalender, gebaseerd op de omloop van de aarde om de zon. De islamitische kalender is een zuivere maankalender, gebaseerd op de cyclus van de maanfasen. Een maanmaand duurt ongeveer 29,5 dagen, dus een islamitisch jaar heeft ongeveer 354 dagen. Omdat dit 11 dagen korter is dan een zonnejaar, schuift het islamitische jaar elk Gregoriaans jaar met die 11 dagen naar voren. Daarom valt bijvoorbeeld de ramadan elk jaar ongeveer 11 dagen eerder dan het jaar ervoor. De exacte start wordt bepaald door maanwaarneming, waardoor data per land soms een dag kunnen verschillen. In 2025 wordt de overgang naar 1447 AH rond 26 juni verwacht, niet in januari.