Zwemmen met contactlenzen Veilige tips en praktische alternatieven

Voor de miljoenen dragers van contactlenzen is de vraag of je ermee kunt zwemmen een veelvoorkomend dilemma. Het simpele antwoord van veel oogartsen en opticiens is een resoluut nee. Toch is de realiteit vaak weerbarstiger: van een onverwachte duik in het zwembad tot een vakantie aan zee, er zijn momenten waarop het dragen van een bril geen praktische optie is.

De kern van het probleem ligt in het water zelf. Of het nu om chloorwater, zoet water of zeewater gaat, het is nooit steriel. Water kan ziekteverwekkende micro-organismen bevatten, zoals de Acanthamoeba. Deze bacterie kan zich vasthechten aan je contactlenzen en ernstige, pijnlijke ooginfecties veroorzaken. Daarnaast spoelt water je traanfilm weg, wat leidt tot irritatie en ervoor kan zorgen dat je lens strakker op je oog zuigt of zelfs verloren gaat.

Dit betekent echter niet dat zwemmen met slecht zicht onmogelijk is. Met de juiste voorzorgsmaatregelen en keuzes kun je de risico's aanzienlijk beperken en toch van het water genieten. De sleutel ligt in het begrijpen van de opties: van het gebruik van daglenzen gecombineerd met een goed passende zwembril tot het overwegen van waterdichte opticiënbrillen of zelfs een correctieoperatie op lange termijn.

Welke soorten contactlenzen zijn het meest geschikt voor in het water?

De enige veilige optie om te zwemmen met contactlenzen is het gebruik van daglenzen (wegwerplenzen) in combinatie met een goed afsluitende zwembril. Daglenzen zijn het meest geschikt om de volgende redenen:

• Hygiene: Na het zwemmen gooi je de lenzen direct weg. Hierdoor verwijder je alle micro-organismen en verontreinigingen die tijdens het zwemmen zijn opgenomen.



• Minimaliseer infectierisico: Water, of het nu uit de zee, het zwembad of een meer komt, bevat bacteriën (zoals Acanthamoeba) en chemicaliën. Deze hechten zich aan je lenzen. Door daglenzen te gebruiken, voorkom je dat deze schadelijke stoffen langdurig op je ogen inwerken.



• Geen lensonderhoud: Er is geen risico op besmetting van je lensvloeistof of lensetui, omdat je de lenzen niet schoonmaakt of hergebruikt.

Andere lenssoorten zijn sterk af te raden:

• Maandlenzen of tweeweekslenzen: Deze lenzen absorberen ook verontreinigingen, maar je draagt ze verder. Reinigen verwijdert niet alle micro-organismen, wat het risico op een ernstige ooginfectie aanzienlijk verhoogt.



• Hard (vormstabiele) lenzen: Deze kunnen gemakkelijk uit je oog spoelen in water. Bovendien kunnen ze, door hun materiaal, schadelijke stoffen vasthouden tegen het hoornvlies.

Voor wie regelmatig zwemt, zijn prescription zwembrillen (op sterkte) de allerbeste en veiligste oplossing. Deze elimineren het risico op infecties volledig en bieden scherp zicht.

Als je toch met lenzen zwemt, volg dan deze strikte routine:

1. Draag altijd een waterdichte zwembril.



2. Gooi de daglenzen direct na het zwemmen weg.



3. Spoel je ogen daarna met steriele zoutoplossing of kunsttranen.



4. Doe daarna een nieuwe, schone paar daglenzen in.

Welke extra bescherming, zoals een zwembril, kun je het beste gebruiken?

De absoluut beste en meest noodzakelijke bescherming is een goed passende zwembril. Een gewone duikbril is niet voldoende. Kies voor een model dat specifiek is ontworpen voor het zwemmen, met een zachte, anatomische rand die goed afsluit zonder te hard te drukken.

Controleer of de zwembril luchtdicht aansluit voordat je het water ingaat. Dit voorkomt dat water met bacteriën, chloor of zout achter je lenzen komt, wat tot irritatie of infecties kan leiden.

Voor wie regelmatig baantjes trekt, zijn zwembrillen met optische sterkte (op sterkte) een uitstekende investering. Deze vervangen je contactlenzen volledig onder water en bieden scherp zicht zonder enig risico.

Als extra barrière, vooral bij het snorkelen of in onrustig water, kun je waterdichte oogdruppels op basis van kunstmatig traanvocht gebruiken vóór en na het zwemmen. Deze spoelen eventueel binnengedrongen chloor sneller weg en houden je ogen vochtig.

De gouden regel blijft: draag nooit je contactlenzen in water zonder een afsluitende zwembril. Zelfs met een bril is het verstandig om na het zwemmen je lenzen zo snel mogelijk uit te doen, schoon te maken en te desinfecteren, of wegwerplenzen direct te vervangen.

Wat moet je direct doen als er water achter je lenzen komt?

Stop onmiddellijk met zwemmen en verlaat het water. Wrijf nooit in je ogen, dit kan de lens beschadigen of het vuil verder onder de lens schuren.

Knipper voorzichtig een paar keer om te zien of het natuurlijke traanvocht het water kan verdrijven. Werkt dit niet, dan moet je de lenzen zo snel mogelijk verwijderen.

Was je handen grondig met zeep en droog ze af met een stofvrije handdoek. Verwijder daarna voorzichtig de contactlenzen uit je ogen.

De lenzen moeten nu grondig gereinigd worden met vers contactlensvloeistof om bacteriën en micro-organismen uit het water te verwijderen. Gebruik hiervoor geen kraanwater. Laat ze in een schoon etui met nieuwe vloeistof weken.

Indien mogelijk, draag daarna een paar uur je bril om je ogen rust te gunnen. Gebruik eventueel voorgeschreven bevochtigende oogdruppels om restjes water en vuil uit te spoelen.

Let de komende uren op tekenen van een infectie: aanhoudende roodheid, pijn, wazig zicht of gevoeligheid voor licht. Raadpleeg bij twijfel direct een opticien of oogarts.

Veelgestelde vragen:

Ik draag daglenzen. Kan ik daarmee gewoon in het zwembad zwemmen?

Het is sterk af te raden om met daglenzen te gaan zwemmen, ook al zijn ze bedoeld voor eenmalig gebruik. Water in zwembaden, maar ook in meren of de zee, bevat bacteriën, virussen en micro-organismen zoals Acanthamoeba. Deze kunnen onder je lens vast komen te zitten en ernstige ooginfecties veroorzaken. Zelfs chloor doodt niet alle bacteriën direct. Daarnaast kunnen de lenzen door het water uit je oog spoelen of van vorm veranderen, wat ongemak geeft. De veiligste optie is een zwembril met correctie op sterkte. Als je toch per se lenzen draagt, gebruik dan waterdichte zwembrillen en gooi de daglenzen direct na het zwemmen weg.

Wat moet ik onmiddellijk doen als er per ongeluk zwembadwater achter mijn contactlenzen is gekomen?

Als er water onder je lens komt, haal je de lens zo snel mogelijk voorzichtig uit je oog. Spoel je oog daarna met steriele, ongeopende zoutoplossing voor contactlenzen of met multifunctionele lensvloeistof. Gebruik nooit kraanwater om je oog of lens te spoelen. Gooi de lens die in contact is geweest met het water weg, ook als het maandlenzen zijn. Draag ze niet opnieuw. Houd de komende dagen je ogen goed in de gaten. Neem bij roodheid, pijn, gevoeligheid voor licht of wazig zien direct contact op met een opticien of huisarts. Een infectie door waterorganismen kan namelijk snel verergeren.