Astma en voeding Triggers en producten die je beter kunt vermijden

Voor mensen met astma is de luchtweggevoeligheid een dagelijkse realiteit. Het vermijden van specifieke triggers is daarom geen overbodige luxe, maar een essentieel onderdeel van het beheersen van de aandoening. Deze prikkels kunnen de ontstoken luchtwegen verder doen vernauwen, wat leidt tot benauwdheid, hoesten en een piekende ademhaling. Het identificeren en zoveel mogelijk mijden van jouw persoonlijke uitlokkers vormt de hoeksteen van een effectief astmabeheer.

Een van de meest voorkomende en krachtige triggers is allergenen. Dit omvat huisstofmijt, pollen van gras en bomen, huidschilfers van huisdieren en schimmelsporen. Blootstelling hieraan kan een directe astma-aanval uitlokken. Naast allergenen zijn er tal van andere factoren die de luchtwegen kunnen irriteren, zoals roken (zowel actief als passief), sterke geuren, luchtverfrissers, chemische dampen van schoonmaakmiddelen en verflucht. Ook weersomstandigheden, zoals koude droge lucht of mist, en lichamelijke inspanning kunnen klachten veroorzaken.

Het is cruciaal om te benadrukken dat triggers per persoon sterk verschillen. Wat voor de één een probleem is, hoeft voor de ander geen klachten te geven. Daarom is een persoonlijk astma-actieplan, opgesteld met een arts, onmisbaar. Hierin staat niet alleen welke medicatie wanneer nodig is, maar ook welke prikkels voor jou specifiek vermeden moeten worden. Door bewust om te gaan met deze factoren, kun je het aantal astma-aanvallen aanzienlijk verminderen en de kwaliteit van leven verbeteren.

Voedingsmiddelen en additieven die een aanval kunnen uitlokken

Bepaalde voedingsmiddelen en additieven kunnen bij sommige mensen met astma de luchtwegen prikkelen of een allergische reactie veroorzaken, wat tot een astma-aanval kan leiden. Het is een individuele gevoeligheid; niet iedereen reageert op dezelfde stoffen.

Sulfieten zijn de belangrijkste boosdoeners. Deze conserveermiddelen (E220 t/m E228) zitten in onder meer gedroogd fruit, wijn, bier, garnalen, aardappelproducten en sommige kant-en-klaar salades. Ze kunnen bij gevoelige personen direct luchtwegvernauwing veroorzaken.

Voedselallergenen zoals koemelk, eieren, pinda's, noten, schaaldieren en soja kunnen een aanval uitlokken, vooral bij kinderen. Een allergische reactie op deze producten kan zich uiten in astmatische symptomen, vaak samen met huid- of darmklachten.

Kunstmatige kleur- en smaakstoffen, zoals tartrazine (E102) en glutamaat (E621), staan bij een kleine groep astmapatiënten bekend als mogelijke triggers. Ook salicylaten, van nature aanwezig in onder meer tomaten, kruiden, koffie en citrusvruchten, kunnen in hoge doses problemen geven.

Belangrijk: laat een vermoeden van voedselovergevoeligheid altijd diagnostiseren door een arts of diëtist. Een onnodig streng eliminatiedieet kan leiden tot tekorten. Houd een voedingsdagboek bij om verbanden tussen je voeding en je klachten inzichtelijk te maken.

Huisstofmijt, schimmel en huisdieren: beperk blootstelling binnenshuis

Binnenshuis zijn verschillende allergenen een veelvoorkomende trigger voor astmatische klachten. Een proactieve aanpak om blootstelling te beperken is essentieel.

Huisstofmijt bestrijden

Deze microscopische beestjes gedijen in warme, vochtige omgevingen en leven in huisstof, vooral in textiel. Focus op de slaapkamer.

• Gebruik allergiedichte hoezen (encasings) voor matras, dekbed en kussen.



• Was beddengoed wekelijks op minimaal 60°C.



• Vermijd zachte stoffen zoals tapijt, zware gordijnen en stoffen meubels in de slaapkamer.



• Kies voor laminaat, vinyl of parket en wasbare gordijnen of rolluiken.



• Ventileer de slaapkamer dagelijks en houd de luchtvochtigheid onder de 50%.



• Stofzuig regelmatig met een HEPA-filter.

Schimmelgroei voorkomen

Schimmelsporen irriteren de luchtwegen. Voorkom vochtproblemen.

• Zorg voor goede ventilatie in vochtige ruimtes (badkamer, keuken). Gebruik een afzuiger.



• Los lekkages en optrekkend vocht direct op.



• Droog wasgoed bij voorkeur buiten of in een goed geventileerde ruimte.



• Verwijder zichtbare schimmel met azijn of speciaal schoonmaakmiddel (draag een masker).



• Zet meubels niet direct tegen koude buitenmuren.

Omgaan met huisdieren

Allergie wordt veroorzaakt door huidschilfers (roos), speeksel en urine, niet door haren alleen.

1. De ideale maatregel is geen harige huisdieren in huis nemen.



2. Is een huisdier al aanwezig:
   
   
   
   
   
   • Houd het dier uit de slaapkamer en bij voorkeur uit de slaapverdieping.
   
   
   
   • Was het dier wekelijks om allergenen te verminderen.
   
   
   
   • Was je handen na contact.
   
   
   
   • Kies gladde vloeren en stofzuig zeer frequent met een HEPA-filter.
   
   
   
   • Vermijd tapijten en stoffen meubels waar allergenen in trekken.
   
   
   
   
   
   

Consistentie in deze maatregelen is belangrijker dan perfectie. Creëer in ieder geval één allergiearme ruimte, zoals de slaapkamer.

Lichamelijke inspanning en weersomstandigheden om te vermijden

Niet alle beweging is slecht bij astma, maar bepaalde vormen van intense lichamelijke inspanning kunnen een aanval uitlokken. Dit staat bekend als inspanningsastma. Vooral activiteiten waarbij je langdurig en zwaar moet ademen, zoals lange afstanden hardlopen, intensief fietsen of voetbal, zijn risicovol. Sporten in een koude, droge omgeving verergert dit effect.

Weersomstandigheden spelen een cruciale rol. Koude, droge lucht is een veelvoorkomende trigger, omdat het de luchtwegen irriteert en doet vernauwen. Ook warm, vochtig weer kan problematisch zijn, door de hoge concentratie aan pollen en schimmelsporen in de lucht. Mist en smog (hoge luchtvervuiling) belasten de luchtwegen extra en moeten worden vermeden.

Plan je activiteiten slim. Vermijd buiten sporten tijdens extreme temperatuur, zowel hoog als laag. Bij koud weer is het dragen van een sjaal voor mond en neus aan te raden om de lucht te verwarmen. Controleer de pollendruk en luchtkwaliteitsindex voordat je naar buiten gaat. Kies waar mogelijk voor activiteiten binnenshuis op dagen met ongunstige omstandigheden.

Veelgestelde vragen:

Ik heb astma en rook af en toe een sigaret bij het uitgaan. Is dit echt zo erg?

Ja, roken is schadelijk als je astma hebt. Zelfs af en toe roken is een risico. Rook irriteert direct je luchtwegen. Dit kan een ontstekingsreactie veroorzaken, waardoor ze vernauwen. Je kunt daardoor direct meer hoesten, piepen of benauwd worden. Op de lange termijn maakt roken je astma erger en minder goed onder controle te houden met medicijnen. Ook maakt het je longen gevoeliger voor prikkels. Stoppen is het beste advies. Praat met je huisarts over ondersteuning bij het stoppen. Vermijd ook ruimtes waar veel gerookt wordt, want meeroken heeft hetzelfde effect.

Mijn kind heeft astma. Zijn huisdieren zoals katten of honden altijd verboden?

Het is niet altijd een volledig verbod, maar voorzichtigheid is nodig. Veel mensen met astma zijn allergisch voor huisdieren. De huidschilfers, haren of speeksel van dieren kunnen een astma-aanval uitlokken. Laat daarom eerst onderzoeken of er een allergie is. Is die er niet, dan kan een proefperiode overwogen worden. Is er wel een allergie, dan is het verstandig geen harig huisdier te nemen. Zelfs dan zijn er opties, zoals vissen of een hond met hypoallergeen haar, maar reacties blijven mogelijk. Overleg altijd met de behandelend arts. Belangrijk is ook dat het dier nooit in de slaapkamer mag komen en dat het huis vaak en grondig wordt gestofzuigd.