Welke Nederlandse clubs gaan naar de Champions League?

De weg naar de meest prestigieuze clubcompetitie van Europa, de UEFA Champions League, is voor Nederlandse clubs de afgelopen jaren aanzienlijk veranderd. Waar directe kwalificatie voor de groepsfase voorbehouden was aan de landskampioen, opent het nieuwe format en de verbeterde coëfficiëntenpositie van de Eredivisie nu meer mogelijkheden. De strijd om de nationale titel is daardoor niet meer de enige weg naar het hoogste niveau.

De directe toegang tot de uitgebreide groepsfase van de Champions League is voorbehouden aan de kampioen van de Eredivisie. Deze ploeg mag zich meteen meten met de grootste clubs van het continent. Voor de nummers twee en drie van de competitie ligt het pad echter anders; zij beginnen hun Europese avontuur in de voorrondes van de kwalificatie, waar zij zich via meerdere, cruciale duels alsnog een plek in het hoofdtoernooi moeten veroveren.

De precieze verdeling van deze tickets wordt bepaald door de UEFA-landencoëfficiënt. De prestaties van alle Nederlandse clubs in Europa over de afgelopen vijf seizoenen bepalen of de Eredivisie recht heeft op één, twee of zelfs drie deelnemers aan de Champions League. De huidige positie van Nederland is dus van vitaal belang en maakt elke Europese overwinning van een Nederlandse club van groot belang voor het hele voetballandschap.

Hoe werkt de kwalificatie voor Nederlandse clubs?

De kwalificatie voor de UEFA Champions League is direct gekoppeld aan de eindstand in de Eredivisie. Het exacte aantal plaatsen en de startronde worden bepaald door de UEFA-coëfficiënt van Nederland. Dit ranglijst-systeem, gebaseerd op Europese prestaties van alle Nederlandse clubs over de afgelopen vijf jaar, bepaalt de sterkte van de competitie.

De kampioen van Nederland plaatst zich rechtstreeks voor de groepsfase (thans: 'League Phase') van de Champions League. Dit is de meest waardevolle plek.

De club die op de tweede plaats eindigt in de Eredivisie, moet vaak via kwalificatierondes zien door te dringen. Afhankelijk van de huidige coëfficiënt kan deze club instromen in de derde voorronde of de play-off ronde. Het winnen van deze tweeluiken is cruciaal voor deelname aan het hoofdtoernooi.

Een derde Nederlandse club kan zich kwalificeren via het traject voor 'niet-kampioenen' in de voorrondes. Deze plek is meestal weggelegd voor de nummer drie of vier, maar is niet gegarandeerd. De beschikbaarheid hangt af van de positie van Nederland op de UEFA-coëfficiëntenlijst en de prestaties van clubs uit andere landen.

Een alternatieve route is het winnen van de KNVB Beker. De bekerwinnaar verzekert zich van een ticket voor de UEFA Europa League. Via succes in dat toernooi kan een club, door het winnen van de competitie of via de nieuwe Champions League-herkansing voor de beste teams, alsnog de Champions League bereiken.

Het nieuwe format van de Champions League, ingevoerd in 2024/25, biedt via de 'Champions-weg' in de voorrondes extra kansen voor kampioenen uit middelmatige competities. Dit kan indirect ook de route voor de Nederlandse nummer twee beïnvloeden.

Welke posities in de Eredivisie garanderen deelname?

De verdeling van de Champions League-tickets voor Nederlandse clubs is direct gekoppeld aan de eindstand van de Eredivisie. Het aantal deelnemers en de startronde kunnen per seizoen verschillen, afhankelijk van de UEFA-coëfficiënt van Nederland.

Voor het seizoen 2024/2025 ziet de verdeling er als volgt uit:

1. Kampioen (1e plaats): Gaat rechtstreeks naar de groepsfase (nu het 'League Phase' format) van de Champions League.



2. Nummer twee (2e plaats): Neemt deel aan de derde kwalificatieronde van de Champions League. Deze ronde bestaat uit twee knock-outduels. Winnaar plaatst zich voor de League Phase.

Daarnaast biedt de 3e plaats in de Eredivisie een alternatieve route naar het hoofdtoernooi via een uitgebreid kwalificatietraject.

• De nummer drie kwalificeert zich voor de play-off ronde van de UEFA Europa League. Het winnen van deze play-offs leidt tot deelname aan de Europa League League Phase.



• Belangrijker: alle verliezers uit de laatste kwalificatierondes van de Champions League stromen door naar een speciaal kwalificatietoernooi voor de Europa League. De winnaar van dat toernooi krijgt alsnog een plek in de Champions League League Phase. De Eredivisie nummer drie kan via deze weg dus ook de Champions League bereiken.

Samengevat garanderen voor het huidige seizoen de volgende posities een kans op deelname:

• Plaats 1: Garandeert directe deelname aan de Champions League.



• Plaats 2: Garandeert deelname aan de kwalificatieronde voor de Champions League.



• Plaats 3: Garandeert een route die kan leiden tot de Champions League, maar start in de Europa League-kwalificatie.

De exacte toegang kan ieder jaar aangepast worden door de UEFA, gebaseerd op de prestaties van Nederlandse clubs in Europees verband over de afgelopen vijf seizoenen.

Wat zijn de gevolgen van de nieuwe competitie-opzet?

De hervorming van de Champions League betekent een fundamentele verschuiving. In plaats van de traditionele groepsfase met zes wedstrijden komt er één groot competitieformat van 36 clubs. Elke club speelt acht wedstrijden tegen acht verschillende tegenstanders (vier thuis, vier uit). De nieuwe opzet heeft directe gevolgen voor Nederlandse clubs die zich weten te kwalificeren.

Een belangrijk gevolg is meer garantie op Europese inkomsten en ervaring. Met acht wedstrijden in plaats van zes is er een grotere financiële basis. Ook behoudt een club na een slechte start meer kans op een gunstige klassering, omdat er geen directe uitschakeling in een poule meer is. Dit biedt meer ruimte voor ontwikkeling op het hoogste niveau.

De competitie wordt echter ook aanzienlijk veeleisender. De kwaliteit van de tegenstanders is gemiddeld hoger, omdat er meer plekken zijn voor clubs uit de sterkere competities. Het risico op zware nederlagen kan toenemen. Bovendien legt het extra twee wedstrijden een grotere beslag op de selectie en vergroot het de kans op blessures in een druk seizoen.

Een ander gevolg is de toegang tot de Europa League via de Champions League. Clubs die in de nieuwe competitiefase tussen de 9e en 24e plaats eindigen, gaan door naar de play-offs van de Europa League. Dit biedt een belangrijke vangnet en zorgt ervoor dat Europese voetbal in het voorjaar vaak langer gegarandeerd is, wat opnieuw financieel en sportief cruciaal is.

Tot slot versterkt het nieuwe format de kloof binnen de Eredivisie zelf. De clubs die structureel Champions League spelen, bouwen een steeds groter financieel voordeel op. Dit maakt het voor de traditionele subtoppers nog moeilijker om deze clubs bij te benen, wat de concurrentie voor de Nederlandse tickets op langere termijn zou kunnen verminderen.

Veelgestelde vragen:

Welke Nederlandse clubs hebben zich direct voor de groepsfase van de Champions League gekwalificeerd?

Voor het seizoen 2024/2025 heeft alleen PSV zich direct voor de groepsfase van de UEFA Champions League geplaatst. Dat komt omdat PSV kampioen werd van de Eredivisie. De landskampioen van Nederland krijgt een gegarandeerde plek in de hoofdfase van het toernooi.

Moet Feyenoord nog kwalificatieronden spelen voor de Champions League?

Ja, Feyenoord moet via voorronden proberen bij de laatste 36 clubs in de Champions League te komen. Omdat Feyenoord als tweede eindigde in de Eredivisie, begint het in de derde kwalificatieronde. Dat zijn twee belangrijke uit- en thuiswedstrijden in augustus. Wint Feyenoord die, dan speelt het nog een finale ronde, de zogenaamde 'play-offronde', om een plek in de groepsfase te veroveren. Het is dus geen rechtstreeks ticket.

Heeft Nederland kans op een vierde club in de Champions League?

Nee, voor het seizoen 2024/2025 kan Nederland maximaal drie clubs in de Champions League hebben. De twee directe tickets (voor kampioen PSV en nummer twee Feyenoord, die via voorronden gaat) en één plek via het 'Champions-pad' van de voorronden. Die laatste plek is voor de kampioen van de competitie die op de ranglijst staat waar Nederland nu staat (plek 6). Die club, in dit geval dus de Nederlandse kampioen PSV, is echter al direct gekwalificeerd. Daardoor schuift die voorrondeplek door naar de volgende bond op de ranglijst. Nederland heeft dit jaar dus drie clubs die kunnen deelnemen: PSV (direct), Feyenoord (via voorronden) en de bekerwinnaar (of de nummer drie van de competitie) die in de voorronden van de Europa League start.

Welke weg moet de bekerwinnaar of nummer drie van de Eredivisie afleggen voor Europees voetbal?

De winnaar van de KNVB-beker (of de nummer drie van de Eredivisie, als de bekerwinnaar al is gekwalificeerd) krijgt een plek in de play-offronde van de UEFA Europa League. Om in de groepsfase van dat toernooi te komen, moet deze club één tweeluik winnen in augustus. Verliest de club die play-off, dan stroomt het door naar de groepsfase van de UEFA Conference League. Het is dus een kans op directe toegang tot de Europa League, maar met een valnet naar de Conference League.