Maximale duur van beademing tijdens reanimatie medische richtlijnen en praktijk

Bij een reanimatie is de combinatie van borstcompressies en beademing cruciaal om zuurstofrijk bloed naar de vitale organen, in het bijzonder de hersenen, te pompen. De vraag naar de maximale duur van een beademingscyclus is echter essentieel, omdat tijd een kritieke factor is. Elke onderbreking van de borstcompressies leidt namelijk direct tot een daling van de coronair- en hersendruk, wat de overlevingskansen verkleint.

Het huidige richtlijn van de Nederlandse Reanimatieraad is hierover zeer duidelijk. De beademing dient zo kort mogelijk te worden gehouden om de onderbreking van de borstcompressies te minimaliseren. Concreet betekent dit dat het geven van twee beademingen niet langer mag duren dan vijf seconden in totaal. Het streven is om deze tijd zelfs korter te houden, idealiter rond de vier seconden.

De focus ligt dus niet op een diepe, langdurige beademing, maar op een effectieve en snelle toediening. Een adequate beademing is zichtbaar aan het stijgen van de borstkas. Als dit binnen de gestelde tijd lukt, is de beademing geslaagd. Langer doorgaan is contraproductief; het leidt tot waardevol tijdverlies en vermindert de effectiviteit van de hele reanimatiecyclus, waarbij ononderbroken compressies de absolute prioriteit hebben.

De aanbevolen duur en frequentie van beademingen tijdens een reanimatie

De richtlijnen voor beademing tijdens een reanimatie zijn duidelijk gedefinieerd om een optimale balans te vinden tussen zuurstoftoevoer en ononderbroken borstcompressies. De focus ligt op snelle, effectieve beademingen die de borstkas zichtbaar doen rijzen, zonder de circulatoire pompwerking van de borstcompressies lang te onderbreken.

Voor reanimatie door twee hulpverleners (bijvoorbeeld in een professionele setting) is de aanbevolen verhouding 30 borstcompressies op 2 beademingen. Elke beademing dient ongeveer 1 seconde te duren. Het is cruciaal om de borstkas goed te observeren: een zichtbare stijging geeft aan dat de beademing effectief is. De tijd voor het geven van de twee beademingen moet tot een minimum worden beperkt, idealiter tot minder dan 5 seconden in totaal, waarna onmiddellijk wordt overgegaan op de volgende reeks compressies.

Voor lekenhulpverleners die alleen reanimeren of die niet willen beademen, adviseren de richtlijnen om uitsluitend door te gaan met borstcompressies (hands-only reanimatie). Continu pompen van de borstkas handhaaft een kritische bloedstroom naar de hersenen en het hart. Als men kiest voor beademen, blijft de verhouding 30:2 gelden.

De frequentie van beademingen wordt dus direct bepaald door het tempo van de borstcompressies. Bij een streeftempo van 100 tot 120 compressies per minuut, resulteert de cyclus van 30:2 in ongeveer 10 ademhalingen per minuut voor de patiënt. De duur van elke individuele beademing is belangrijker dan de totale tijd die aan beademingen wordt besteed tijdens een reanimatiepoging. Een te lange beademing (langer dan 1 seconde) of te veel kracht verhoogt het risico op lucht in de maag, wat braken en aspiratie kan veroorzaken.

Samengevat: beadem slechts 1 seconde per keer, zorg voor een zichtbare borstkasstijging, en hervat direct de borstcompressies. Deze aanpak maximaliseert de kans op een succesvolle reanimatie door de onderbreking van de vitale bloedcirculatie tot een minimum te beperken.

Factoren die de maximale onderbreking voor beademing beïnvloeden

De aanbevolen maximale onderbreking voor beademing tijdens een reanimatie is minder dan 10 seconden. Deze richtlijn is echter niet absoluut en wordt beïnvloed door verschillende cruciale factoren.

De kwaliteit van de eerdere borstcompressies is een primaire factor. Na een periode van effectieve, ononderbroken compressies met voldoende diepte en snelheid, is de zuurstofvoorraad in het bloed nog enige tijd voldoende. Dit creëert een klein venster voor beademing zonder ernstige schade.

De onderliggende oorzaak van de circulatiestilstand bepaalt de prioriteit. Bij een primair hartstilstand (bijvoorbeeld door ventrikelfibrilleren) zijn ononderbroken compressies het allerbelangrijkst. Bij een asfyxische hartstilstand, zoals door verdrinking, verstikking of intoxicatie, is de zuurstofschuld groter en kan beademing een urgentere rol spelen.

De beschikbaarheid van geavanceerde hulpmiddelen verandert de dynamiek. Zodra een beademingsballon (ambu) en een orofaryngeale tube of supraglottisch beademingshulpmiddel beschikbaar zijn, kan beademing vaak efficiënter en sneller worden gegeven, waardoor de onderbreking korter kan zijn. De komst van twee hulpverleners minimaliseert de onderbreking verder.

De patiëntkenmerken zijn essentieel. Een kind of een patiënt met een bekende ademhalingsinsufficiëntie voor het arrest heeft vaak een snellere ontwikkeling van hypoxie. Bij deze patiënten is een strikte naleving van de 30:2-verhouding of zelfs een initiële reeks beademingen vóór compressies (bij kinderen) van groot belang.

Ten slotte beïnvloedt de vaardigheid en ervaring van de hulpverlener de duur. Een getrainde professional kan een effectieve beademing sneller uitvoeren dan een onervaren helper, bij wie de onderbreking vaak langer en de beademing mogelijk minder effectief is.

Wanneer overgaan op doorlopende borstcompressies zonder beademing

De focus tijdens reanimatie is verschoven naar minimale onderbreking van de borstcompressies. Hierdoor wordt beademing vaak uitgesteld of weggelaten in specifieke scenario's om de bloedstroom naar de hersenen en het hart te optimaliseren.

De eerste minuten van een reanimatie bij een volwassene zijn cruciaal. Direct starten met doorlopende, ononderbroken borstcompressies wordt sterk aanbevolen. De zuurstofreserve in het bloed is vaak nog voldoende, en het herstellen van de circulatie heeft prioriteit. Beademingen kunnen worden uitgesteld tot de aankomst van een AED of professionele hulp.

Bij reanimatie door een alleenstaande hulpverlener zonder beademingsmasker of beschermingsmiddel, kan worden gekozen voor 'Hands-Only' reanimatie. Dit betekent continue borstcompressies zonder mond-op-mondbeademing. Deze benadering moedigt sneller ingrijpen aan en is effectief bij plotse hartstilstand bij volwassenen.

In professionele setting, zoals door ambulancepersoneel, wordt beademing wel geïntegreerd, maar nog steeds met minimale onderbreking. Het protocol schrijft voor: 30 compressies gevolgd door 2 beademingen. De overgang naar doorlopende compressies zonder onderbreking voor beademing wordt overwogen bij geavanceerde luchtwegmanagement, bijvoorbeeld na plaatsing van een supraglottisch luchtwegmiddel of endotracheale tube. Zodra een beveiligde luchtweg aanwezig is, kunnen compressies en beademingen onafhankelijk van elkaar worden gegeven.

Een belangrijke uitzondering vormen slachtoffers van verdrinking, verstikking of kinderen, waarbij zuurstofgebrek vaak de primaire oorzaak is. Bij deze gevallen moeten borstcompressies en beademingen (30:2) zo snel mogelijk worden gecombineerd voor een optimale uitkomst.

Veelgestelde vragen:

Is er een vaste maximale tijd voor beademing tijdens een reanimatie?

Nee, er bestaat geen absolute, vaste kloktijd die voor alle situaties geldt. De focus tijdens reanimatie (Basic Life Support) ligt op het geven van hoogwaardige borstcompressies met minimale onderbrekingen. Het advies voor beademing is daarop aangepast: geef 2 beademingen van ongeveer 1 seconde per stuk, net genoeg om de borstkas zichtbaar te laten rijzen. De tijd die dit kost moet zo kort mogelijk zijn, idealiter minder dan 10 seconden voor de 2 beademingen samen, zodat de borstcompressies snel worden hervat. De "maximale duur" gaat dus over het beperken van de onderbreking, niet over de beademing zelf.

Waarom wordt tegenwoordig minder de nadruk gelegd op beademen bij reanimatie?

Het reanimatieprotocol is veranderd op basis van onderzoek. Bij een plotselinge circulatiestilstand bij een volwassene zit er vaak nog zuurstof in het bloed. Het meest dringende probleem is het opnieuw op gang brengen van de circulatie via stevige, ononderbroken borstcompressies. Te lang of te vaak beademen leidt tot onderbrekingen in die compressies, wat de overlevingskans verlaagt. Daarom is de richtlijn: 30 compressies, gevolgd door 2 korte beademingen, en direct weer doorgaan met compressies. Voor getrainde hulpverleners blijft beademen onderdeel van de protocol, maar de kwaliteit van de compressies is doorslaggevend.

Geldt deze korte beademingstijd ook voor reanimatie bij verdrinking of kinderen?

Nee, hier is een belangrijk onderscheid. Bij reanimatie na verdrinking of bij kinderen (waar de oorzaak vaak een ademhalingsstilstand is die leidt tot een hartstilstand) is zuurstoftekort het primaire probleem. Daarom krijgt beademing in deze gevallen een hogere prioriteit. De richtlijn is om direct te starten met 5 initiële beademingen, voordat met borstcompressies wordt begonnen. De duur van deze beademingen is wel hetzelfde: ongeveer 1 seconde per beademing, met als doel de borstkas te laten rijzen. De maximale duur van een onderbreking is hier minder strikt, omdat het geven van zuurstof in deze specifieke situatie cruciaal is.