Zwemmen in zee met contactlenzen risico's en veilige alternatieven

Voor miljoenen mensen wereldwijd zijn contactlenzen een onmisbaar onderdeel van het dagelijks leven. Ze bieden vrijheid en een helder zicht zonder de beperkingen van een bril. Wanneer de zomer aanbreekt en de verleiding van de verfrissende zee lonkt, rijst bij veel lensdragers echter een prangende vraag: is het verantwoord om met lenzen te zwemmen?

Het korte, maar cruciale antwoord is: het wordt sterk afgeraden. Hoewel een snelle duik misschien onschuldig lijkt, brengt zwemmen in de oceaan, of zelfs in een zwembad, aanzienlijke risico's met zich mee voor de gezondheid van uw ogen. Zowel zeewater als zoet water zijn nooit steriel en bevatten een veelheid aan micro-organismen, waaronder bacteriën, virussen en amoeben.

De zachte materialen waaruit contactlenzen zijn gemaakt, kunnen deze ziekteverwekkers vasthouden tegen het hoornvlies, het heldere voorste deel van uw oog. Dit creëert een ideale, vochtige omgeving waar gevaarlijke microben zich kunnen vermenigvuldigen. Het risico op een pijnlijke en potentieel ernstige infectie, zoals een hoornvliesontsteking, neemt hierdoor aanzienlijk toe. Bovendien kan het zoute water of chloor uw lenzen uitdrogen, waardoor ze oncomfortabel aanvoelen en zelfs aan uw oog kunnen blijven plakken.

Kan ik zwemmen in de zee met lenzen?

Het korte antwoord is: nee, het wordt sterk afgeraden. Zwemmen in de zee met uw contactlenzen in brengt aanzienlijke risico's voor uw ooggezondheid met zich mee.

De zee bevat micro-organismen, bacteriën en andere verontreinigingen die onder uw lens kunnen vast komen te zitten. De lens fungeert dan als een barrière, waardoor deze schadelijke stoffen langdurig tegen uw hoornvlies worden gehouden. Dit kan leiden tot ernstige infecties, zoals een hoornvliesontsteking (keratitis). Een bijzonder gevaarlijke bacterie die in zeewater voorkomt is Acanthamoeba, waarvan de infectie zeer moeilijk te behandelen is en tot blijvende gezichtsschade kan leiden.

Daarnaast is er het risico dat u uw lenzen verliest. Door een plotselinge golf of het wrijven in uw ogen kunnen de lenzen gemakkelijk verschuiven en wegspoelen. Ook het zoute water zelf kan uw lenzen doen uitdrogen, waardoor ze oncomfortabel aanvoelen en aan uw oog kunnen gaan kleven.

Als u toch moet of wilt zwemmen, zijn er enkele strikte voorzorgsmaatregelen. De veiligste optie is het dragen van een goed afsluitende zwembril over uw lenzen heen. Deze houdt het zeewater zo veel mogelijk buiten. Een alternatief is het gebruik van wegwerp-daglensjes, die u direct na het zwemmen weggooit. Dit verkleint, maar elimineert niet, het infectierisico.

Na elk contact met zeewater (of chloorwater) is het cruciaal om uw lenzen onmiddellijk uit te doen, grondig te reinigen en te desinfecteren met vers lenzenvloeistof. Laat uw ogen echter eerst rusten en spoel ze eventueel met steriele zoutoplossing voor contactlensdragers. Gebruik nooit kraanwater om uw lenzen of ogen te spoelen.

Voor de meeste veiligheid en vrijheid in het water overweegt u waterdichte optische zwembrillen op sterkte. Dit is de enige manier om optimaal zicht te combineren met volledige bescherming tegen de gevaren van zeewater voor uw ogen.

De directe risico's van zeewater en lenzen

Zeewater is een complex en onsteriel milieu dat verschillende directe gevaren voor lenzendragers vormt. Het grootste risico is microbiële besmetting. De oceaan bevat bacteriën, virussen en amoeben, zoals Acanthamoeba. Deze micro-organismen kunnen onder de lens vast komen te zitten en hoornvliesinfecties veroorzaken, die ernstig en moeilijk te behandelen zijn.

Het zout in zeewater veroorzaakt een osmotisch effect. Het trekt vocht uit je ogen, wat leidt tot uitdroging en irritatie van het hoornvlies. Dit kan een zandachtig, branderig gevoel geven en microscopisch kleine beschadigingen in het hoornvliesepitheel creëren, een toegangspoort voor pathogenen.

Fysieke deeltjes vormen een ander direct gevaar. Zand, microscopisch plankton of ander zwevend vuil kan onder de lens komen. Dit leidt niet alleen tot onmiddellijk ongemak en wrijving, maar kan ook het hoornvlies krassen. Een combinatie van een kras en verontreinigd water verhoogt het infectierisico aanzienlijk.

Lenzen, vooral zachte, absorberen stoffen uit hun omgeving. Zeewater, inclusief zout, mineralen en mogelijke verontreinigingen zoals chemicaliën of algen, kan in de lensmateriaal trekken. Dit houdt deze irriterende stoffen langdurig tegen het oogoppervlak, wat de irritatie verlengt en het risico op een reactie vergroot.

Ten slotte is er een reële kans op het verlies van je lenzen. Een plotselinge golf, duiken of zelfs het wrijven in je oog na contact met zout water kan ervoor zorgen dat de lens van je oog spoelt. Zachte lenzen kunnen ook strakker op het oog gaan zitten door uitdroging, wat verwijderen moeilijk en riskant maakt.

Praktische alternatieven om toch helder te zien

Gelukkig hoef je niet te kiezen tussen wazig zicht of risico's voor je ogen. Er zijn verschillende veilige en praktische oplossingen om scherp te zien tijdens het zwemmen in zee.

De eenvoudigste optie is een goede zwembril op sterkte. Deze zijn speciaal ontworpen voor in het water en beschermen je ogen tegen zout en zand. Je kunt ze laten aanmeten met je eigen correctie, net als een gewone bril.

Een andere uitstekende keuze zijn wegwerplenzen. Je draagt nieuwe lenzen vlak voor het zwemmen en gooit ze direct daarna weg. Dit minimaliseert de kans op infecties, maar draag ze nog steeds onder een zwembril voor maximale veiligheid.

Overweeg ook een waterdichte duikbril op sterkte. Deze sluiten het volledige gezichtsveld af en zijn ideaal voor snorkelen of langere tijd in het water. Ze voorkomen dat elk spoeltje zout water bij je ogen komt.

Voor wie regelmatig in zee zwemt, zijn er ook op maat gemaakte, gepolariseerde zwem- of surfbri llen met correctie. Deze blijven uitstekend zitten bij golfslag en bieden ook bescherming tegen verblinding door de zon.

Als laatste alternatief: plan je zwemmoment. Draag je gewone bril tot aan de waterlijn, zwem zonder correctie (als dat veilig kan), en zet je bril direct na het afdrogen weer op. Dit is een veilige, kosteloze methode voor een korte duik.

Stappen als er water achter je lens komt

Voel je plotseling een scherpe pijn, wazig zicht of het gevoel dat er iets in je oog zit? Dan is er waarschijnlijk water (met zout, chloor of bacteriën) achter je contactlens gekomen. Volg onmiddellijk deze stappen.

1. Blijf kalm en wrijf niet in je oog. Wrijven kan de lens beschadigen of je hoornvlies krassen.



2. Was je handen grondig met water en zeep. Droog ze af met een stofvrije handdoek.



3. Verwijder de lens voorzichtig. Gebruik je vingertop om de lens naar het wit van je oog te schuiven en hem eruit te tillen.



4. Gooi de lens weg. De lens is waarschijnlijk verontreinigd. Bewaar of reinig hem niet opnieuw.



5. Spoel je oog met steriele zoutoplossing of lenzenvloeistof. Gebruik geen kraanwater. Kantel je hoofd en giet voorzichtig de vloeistof over je open oog.



6. Laat je oog rusten. Draag gedurende de rest van de dag geen contactlenzen. Gebruik een bril.

Let de komende uren op deze alarmsignalen:

• Toenemende pijn, roodheid of gevoeligheid voor licht



• Wazig zicht dat niet verbetert



• Een aanhoudend gevoel van zand of een vreemd lichaam



• Vocht- of pusafscheiding

Bij een of meer van deze symptomen moet je direct contact opnemen met een opticien of huisarts. Een infectie kan snel verergeren.

Veelgestelde vragen:

Is het veilig om te zwemmen in de zee met mijn contactlenzen in?

Het wordt sterk afgeraden. Zeewater bevat bacteriën, virussen en micro-organismen (zoals Acanthamoeba) die onder je lens vast kunnen komen te zitten en ernstige ooginfecties kunnen veroorzaken. Zelfs een kleine golf die in je gezicht spat, vormt een risico. Daarnaast kan zout water je lenzen uitdrogen, waardoor ze oncomfortabel aanvoelen en aan je oog kunnen vastplakken. Het chloor in zwembaden is ook schadelijk voor de lenzen en je ogen. Voor de veiligste optie, draag een zwembril over je lenzen of gebruik daglenzen die je direct na het zwemmen weggooit.

Ik ben per ongeluk met m'n lenzen in de zee geweest. Wat moet ik nu doen?

Haal je lenzen zo snel mogelijk uit je ogen. Spoel daarna je ogen grondig met steriele zoutoplossing of geschikte oogdruppels om eventueel zout en vuil te verwijderen. Gooi de lenzen die je droeg weg, zelfs als het maandlenzen zijn. Ze zijn waarschijnlijk besmet en niet meer goed schoon te maken. Houd de komende dagen je ogen in de gaten. Als je roodheid, pijn, gevoeligheid voor licht of waziger zicht krijgt, ga dan direct naar een opticien of oogarts. Een infectie kan snel verergeren.